Home Over Agenda Archief Media Inschrijven concertagenda Stichting Contact

Archief

JINJAZZ@DeLindenberg - Local Heroes - Duo GONG (Pierre Courbois / Polo de Haas)

zondag 01 apr 2012

De Lindenberg Ridderstraat 23 Nijmegen

JINJAZZ@DeLindenberg - Local Heroes - Duo GONG (Pierre Courbois / Polo de Haas)


Duo GONG (Polo de Haas / Pierre Courbois)

Pianist Polo de Haas en drummer Pierre Courbois (Bird Award en Boy Edgar Prijs) spelen al meer dan 35 jaar samen. Over hun cd ‘Gong’ schreef Eric van ’t Groenewout in JAZZ: “Mysterieuze percussie opent dit van begin tot eind ongehoord spannende album. Dit is jazz: twee musici die elkaar langs muzikale weg tarten, beminnen, aanvuren, afwijzen, omhelzen. Niets ligt vast, alles is open. Schaduwboksen waarbij de bewegingen wel degelijk als mokerslagen aankomen. Deze jazz valt in Nederland veelal tussen wal en schip: te goed voor de rammelende rotzooi van de Amsterdamse improscene, te ongrijpbaar voor de pers, te experimenteel voor de juryleden van Edison of Bird. Dit project is van een superieure zeggingskracht. Het is als in een hallucinerend spannende thriller waar je van het ene spannende hoogtepunt naar het volgende bloedstollende moment wordt meegesleurd. Het ene moment is ‘Gong….’ swingend, dan weer ongenaakbaar cool. De Haas is een meester in het suggereren van stemmingen, waarbij de roffels van Courbois de intensiteit verhevigen.
Je kunt je echter nooit in een song of stemming nestelen, want een paar maten verder is uitzicht, gevoel en stemming weer radicaal anders. Het stuk “Song” kan nu al als een hoogtepunt in de geschiedenis van de Nederlandse jazz worden bijgezet. Net als dit album: goed voor ruim zeventig minuten totale verstandsverbijstering. Ongelooflijk!” In Nijmegen speelt dit duo o.a. stukken uit ‘Gong’.


Bezetting

Polo de Haas - piano
Pierre Courbois - drums









Biografie Polo de Haas

Polo de Haas werd geboren in Amsterdam, studeerde daar aan het conservatorium en behaalde er cum laude zijn solodiploma. Hij zette zijn studie voort in Parijs en Brussel. Hij verwierf tal van onderscheidingen en trad op met vrijwel alle Nederlandse orkesten, waaronder het Concertgebouw Orkest.
Polo de Haas geldt als voorvechter van de eigentijdse muziek en heeft als componist een aantal werken op zijn naam staan. Hij gaf recitals overal in Europa, in Japan, Canada, Korea, Cuba en de VS. Vele componisten droegen werken aan hem op. Hij werd ook bekend door zijn vele radio- en televisieoptredens. Hij werd koninklijk onderscheiden voor zijn verdiensten voor de Nederlandse muziek. Met zijn jazzkwartet trad hij o.a. op op het North Sea Jazz Festival. Met slagwerker Pierre Courbois vormt Polo de Haas al meer dan dertig jaar een duo. Hij treedt regelmatig op met de stemkunstenares Greetje Bijma.


Biografie Pierre Courbois

Pierre Courbois wordt op 23 april 1940 geboren te Nijmegen, als zoon van een horlogemaker en een juwelier. Beiden speelden voor de tweede wereldoorlog in een bioscooporkest. Zijn beroepsopleiding volgt hij aan de Hogeschool der Kunsten (HKA) te Arnhem, waar hij afstudeert als edelsmid. Dit praktische, technische vak verklaart Courbois’ latere ambachtelijke aanpassingen en innovaties aan zijn drumstel, zoals de verstembare staande toms, het dubbele bass-pedaal en het gong-pedaal. Samen met zijn broer Jacques ontketent hij begin jaren zeventig een rage door een complete drumset te bouwen van doorzichtig perspex, een instrument waarop hij tot op de dag van vandaag speelt. Tegelijkertijd met zijn edelsmid opleiding studeerde hij klassiek slagwerk op het Muziek Lyceum ook in Arnhem, thans HKA. Tijdens zijn middelbare schoolopleiding in Nijmegen volgde Pierre (avond) cursussen elektronica, smeden en lassen op de LTS en de UTS, thans MTS. Dit is mede de aanleiding tot het bouwen van zijn latere drum synthesizers.
De eerste stappen op muziekgebied maakt Courbois in 1953, als hij – naar aanleiding van de watersnood ramp – een melodie verzint (die overigens pas in 2007 op de cd Révocation verschijnt als February 1953). Het eerste instrument dat de jonge Pierre beroert is niet het slagwerk, maar piano, banjo en gitaar. Een van de vroegste professionele ervaringen doet hij op samen met mede-Nijmegenaar Boy Raaijmakers, met wie hij in dixieland-, salsa- én dance bands tot ver over de Duitse grens optreedt.
Direct na zijn afstuderen aan de kunstacademie als edelsmid – in 1963 – vertrekt hij naar Parijs, waar hij in de vermaarde jazzclub The Blue Note als begeleider optreedt van verschillende jazzgrootheden: pianist Kenny Drew, violist Jean-Luc Ponty, saxofonisten Stan Getz en Johnny Griffin en gitarist René Thomas.
Een dwingende reden om ook in Parijs te zijn, is de aanwezigheid van de drummende bebop-pionier Kenny Clarke, van wie Courbois de kneepjes leert van het jazzdrummen. Clarke’s brushes-techniek is nog altijd hoorbaar in het spel van Courbois. Als – vermoedelijk – enige Nederlander speelde hij – alles bij elkaar bijna een jaar – in the Blue Note.
Als één van de eersten in Europa experimenteert Courbois met vrije geïmproviseerde muziek, de free jazz. In 1961 wordt hij leider en drummer van het (Original Dutch) Free Jazz Quartet. Niet lang na de oprichting is de groep te horen in een live-uitzending van Michiel de Ruyter en Aad Bos, mogelijk de allereerste uiting van vrije improvisatiemuziek in Nederland. Helaas zijn de opnames verloren gegaan. Trompettist Boy Raaijmakers maakt via Courbois kennis met rietblazer Willem Breuker.
Met Carl Schulze, Louis van Dijk en Arend Neijenhuis speelde hij in een op het Modern Jazz Quartet geïnspireerd kwartet dat o.m. meewerkte aan uitzendingen van Philips-Experimentele-Kleuren-Televisie in Eindhoven. [PH.E.T]
Ook was Courbois een aantal jaren ‘vaste invaller’ bij het Theo Loevendie Consort.
Rond 1965 ontstaat het Free Music Quartet, dat met toevoeging van vibrafonist Erwin Somer ook optreedt als kwintet. In deze vijfmansbezetting wordt in 1968 een elpee uitgebracht op het beruchte Amerikaanse label ESP Disk’. In deze periode verschijnen er meer platen, meestal freejazz achtige, experimentele muziek die wordt uitgebracht op obscure, in de vergetelheid geraakte labeltjes en met inmiddels vergeten musici. De bekendste platen uit deze tijd bevatten samenwerkingen met Willem Breuker, Jeanne Lee, Gunter Hampel, Jan Akkerman en Ramses Shaffy. Ook was hij lid van het eerste Peter Brötzmann Trio met Peter Kowald op de contrabas.
Hoewel Pierre Courbois vanaf begin jaren zestig opereert als bandleider, is hij ook invloedrijk als begeleider. Nog voordat slagwerker Eric Ineke aantreedt als vaste drummer van Rein de Graaff, geeft Courbois diens toenmalige groepen een eigentijds geluid mee.
De tijdgeest van de jaren zestig staat echter nog niet toe dat iemand zowel ‘vernieuwende’ piepknormuziek speelt, versterkte jazzrock en ook ‘behoudende’ op hard-bop gebaseerde jazz. Dit typisch Nederlandse verschijnsel heeft gemaakt dat Courbois’ werk met Mal Waldron, JR Monterose, Inge Brandenburg, het Rein de Graaff / Dick Vennik Kwartet én het European Jazz Quintet nog steeds niet echt op waarde wordt geschat. Overigens neemt Courbois op zeker moment wel degelijk afstand van de Nederlandse improvisatiemuziek. Naar eigen zeggen onder invloed van zijn acterende zuster Kitty: hij vond het theatrale aspect van de Amsterdamse improviserende musici amateuristisch en ver onder de maat.
Steeds weer verlegt Courbois zijn muzikale grenzen, bijvoorbeeld als oprichter van een van de allereerste Europese rock-jazz of fusiongroepen (beide namen bestonden toen nog niet) Association PC in 1969. Dit Nederlands-Duitse ensemble toert de hele wereld over en is onder meer prijswinnaar in de befaamde Amerikaanse Down Beat Poll. Na het vertrek van toetsenist Jasper van ’t Hof en basgitarist Karel van Rijn (die in zomer van 1974 een tijdje mee speelde) wordt de bezetting van de groep nóg internationaler. Courbois is vanaf eind 1974 het laatste Nederlandse lid naast Toto Blanke, Joachim Kühn, Sigi Busch, Karl-Heinz Wiberny, Jeremy Steig, Sigi Kessler en Harald Koniètzko.
Courbois raakt in toenemende mate gefascineerd door elektronische uitbreidingen aan zijn drumstel. Hij geeft soloconcerten met toevoeging van zelf ontworpen en home made (analoge) synthesizer-achtige effectapparatuur.
Tussen 1976 en 1982 speelde hij bijna 500 dagen voor de Stichting Schoolconcert in Nederland. Als verteller over jazz én slagwerk op vrijwel alle middelbare scholen in Nederland, soms wel 3 keer per dag. [!] Ook experimenteerde Polo de Haas en Pierre jaren lang met Geïmproviseerde Minimal Music. Een uniek wereld gebeuren dat door de media als volkomen oninteressant werd afgedaan. (Zij zaten meestal te dijenkletsen bij de Achterlijke Klokkenmaker). Er zijn dan ook helaas geen goede opnames hiervan. Dit duo werd later uitgebreid met Leoni Jansen en Egon Kracht tot een kwartet.
In 1977 krijgt Courbois ‘carte blanche’ van VARA Radio Centraal. Hij nodigt o.m. bassist Gary Peacock uit voor een memorabel, eenmalig project, waarvan de opnames zich bevinden in de kluizen van de Nederlandse publieke omroep. Het solostuk “Er Zijn Nog Acht Wachtenden Voor U” (ook op die avond gespeeld) is verschenen op de plaat “Perpetuum Mobile”, zie discografie.
Nadat het legendarische Association PC in het midden van de jaren zeventig uiteenvalt, keert de naam in de jaren tachtig terug in de vorm van New Association. Dit akoestische gezelschap heeft tot 1992 bestaan. De bijzondere bezetting van viool, vibrafoon, contrabas en drums verbloemt dat Courbois al vanaf het begin van de jaren tachtig terugkeert naar de akoestische jazzmuziek. Ook het drumstel met elektronische toevoegingen wordt voorgoed de rug toegekeerd.
Ongeveer in diezélfde tijd speelde Courbois met groepen als Brevis en Compass.
Hij was lid van het Frans Vermeerssen Trans Atlantic Sextet en het Kwartet van Frank Grasso met Willem Kühne en de toen piepjonge Hein van der Geijn.
Ook presenteerde hij wekelijks een live jazz uitzending voor de VPRO radio genaamd: ‘Met Pierre Op Locatie’. [Later Down Beat].
Al deze muzikale ontwikkelingen gaan niet ongemerkt voorbij. In 1984 wordt Courbois in De Volkskrant uitgeroepen tot jazzmusicus van het jaar. Een van de stemgevers van deze publieksprijs motiveert zijn keuze door te benadrukken dat Courbois met Miles Davis een van die artiesten is die zich na zijn veertigste levensjaar blijft ontwikkelen.
Sinds 1992 treedt Courbois op met een kwintet onder eigen naam, dat, voor het eerst in zijn loopbaan, enkel door hemzelf gecomponeerde stukken uitvoert. Momenteel staat de teller op vier cd’s vol eigen muziek, volgens Courbois ligt er voldoende nieuw materiaal ‘op de plank’ voor nog twee à drie albums.
Het unieke geheim van het Pierre Courbois Kwintet zit hem in de eigenaardige constructie van de composities en de vele oneven maatsoorten, net als zijn brushes-stijl al sinds begin jaren zestig kenmerkend voor Courbois. De, veelal jonge, solisten voelen zich in deze setting als vanzelf geroepen om een passende bijdrage te leveren. Inmiddels beroemde coryfeeën als Eric Vloeimans, Egon Kracht, Ilja Reijngoud, Maarten Ornstein, Jasper Blom en Jan Wessels maakten in een vroeg stadium van hun carrière kennis met de melodisch, harmonisch en ritmisch interessante muziek van Pierre Courbois. In 2010 is het PC Kwintet – met een iets gewijzigde bezetting – heropgestart.
De cd ‘Réouverture’ wordt in het maandblad Jazz Nu uitgeroepen tot de beste Nederlandse jazz-cd van 1994. Tijdens het North Sea Jazz Festival 1994 krijgt Courbois de Bird Award, genoemd naar jazzgrootheid Charlie ‘Bird’ Parker, die door de jury eenstemmig aan Courbois werd toegekend.
De Indonesische componist Prasadiyanto schrijft een stuk voor drumstel en gamelan orkest – WASANA – dat meerdere keren is uitgevoerd door het Ensemble Widosari met Pierre als solist. Tribute to Cees Cee is een project door de groep B-C-D-E (Bennink, Courbois, Duijnhoven, Engels) dat rond de eeuwisseling in Nederland optrad. Ook in 2008 bij de VPRO/Boy Edgar Prijsuitreiking kwam het kwartet bij elkaar: zie o.a. Youtube.
In 1999 ontstaat er een ‘Dubbelkwintet’ dat, op basis van het reguliere Pierre Courbois Kwintet wordt uitgebreid met de rietblazers Leo van Oostrom, Paul van Kemenade, Maarten Ornstein, Jan Menu en Jasper Blom. Zij voeren rijke bewerkingen uit van Courbois’ composities, door arrangeurs als Jan Wessels, Loek Dikker, Paul Stocker, Niko Langenhuijsen, Willem Breuker, Martin Fondse, Egon Kracht, Jasper Blom en Maarten Ornstein.
In 2000 wordt Courbois benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau en sluit hij zijn toernee met het Dubbelkwintet af op het jubilerende NSJF, waar hij 25 jaar eerder al optrad tijdens de eerste editie. Uit de resten van het Pierre Courbois Kwintet en het Dubbelkwintet ontstaat eind 2003 de meest recente belangrijke groep rond de eigenzinnige slagwerker. Het ‘Vijfkwarts-Sextet’ (in informele kringen ook wel 5/4/6 genoemd) speelt louter Courbois-muziek in genoemde maatsoort, van blues tot calypso. Ook hier geldt dat de musici door de vreemde muzikale invallen geïnspireerd worden hun improvisaties daar op aan te passen. Typerend is dat het luisterend publiek zich vaak niet eens bewust is van de in de jazz ongebruikelijke vijfkwartsmaat.
Een recent hoogtepunt in de carrière van de inmiddels 72-jarige drummer (1940) was de driedaagse die eind 2007 in Leiden werd georganiseerd rondom Courbois’ muziek. Courbois ziet zich herenigd met de pianisten Polo de Haas en Loek Dikker, keert voor even terug naar de geïmproviseerde jazzrock met zijn zoon Barend op basgitaar en zijn oude maatje Jasper van ’t Hof op toetsen. En natuurlijk speelt ook het Vijfkwarts Sextet.
Met déze groep zal Pierre Courbois opnieuw de Nederlandse jazzpodia bestormen, met Nederlands’ best bewaarde trompetgeheim Toon de Gouw, toptrombonist Ilja Reijngoud, de volstrekt unieke tenorsaxofonist Jasper Blom, het muzikale anker op de contrabas Niko Langenhuijsen en Courbois’ jarenlange steun en toeverlaat pianist Willem Kühne.
Pierre is ook politiek actief, voor de SP zat hij o.m. in de Commissie Cultuur van de Gemeente Arnhem. Hij componeerde voor die partij de verkiezingstune “Big Party” uit, zowel live als op CD.
Hij schreef 12½ jaar stukken en recensies over allerlei soorten slagwerk voor het magazine Music Maker. Ook over platen en CD’s voor veel andere muziekbladen. Tevens zat en zit hij in (eind) examen commissies en is nog steeds regelmatig jurylid bij concoursen e.d.
Het is nog steeds niet duidelijk of Pierre direct of indirect afstamt van de Franse componist Philippe Courbois, die leefde en werkte in Parijs tussen 1664 en 1729.

laatste updates

Image
Marzio Scholten’s Americana Trio

Na jarenlang furore te hebben gemaakt met zijn band IDENTIKIT laat gitarist Marzio Scholten (1982) nu van zich horen in triobezetting. Hij presenteert composities gebaseerd op zijn nieuwe, lovend ontvangen, soloproject We Never Left Town dat in januari 2017 uitgebracht is. Uitgangspunten zijn Scholten’s zoektocht naar eenvoud, zijn liefde voor de gitaar én Amerikaanse volksmuziekgenres als folk, blues, jazz en country. Samen met bassist Sean Fasciani en drummer Niek de Bruijn legt Scholten de nadruk op sound en songs; ingrediënten voor aardse en bezielde muziek.

Lees meer

Media


Van de foto's van Lucas Hüsgen zijn afdrukken te verkrijgen, op professioneel papier, in passepartout, of ook ingelijst. Voor meer informatie: lh@lucashusgen.net.